HEALTH LIFESTYLE PSYCHOLOGIA ZDROWIE

PRIORYTETY . CZYNNIKI WPŁYWAJĄCE NA KSZTAŁTOWANIE NAWYKÓW

Priorytety to te kwestie w życiu, którym nadajemy pierwszeństwo [1].  Zdefiniowanie, określenie i uporządkowanie swoich priorytetów to podstawa wprowadzenia trwałych zmian w życiu. Musimy nie tylko obrać priorytety sprzyjające zdrowiu i utrzymaniu prawidłowej masy ciała, ale też sami siebie przekonać do dbałości o nie. Zobacz, jak priorytety wpływają na kształtowanie nawyków.

 

PRIORYTETY A CZWOROKĄT SZCZĘŚCIA

Równowaga w zakresie czterech obszarów życiowych:

– osiągnięć,

– zdrowia,

– relacji

– poczucia sensu,

to tak zwany magiczny czworokąt szczęścia. Za sprawą harmonii w wymienionych obszarach, czujemy się spełnieni. Zachowanie tej równowagi jest też niezbęne dla zachowania zdrowia psychicznego i fizycznego. Nossart Peseschkian prowadził badania nad psychosomatyką. Dowiodły one, że istnieje  współzależność między psychiką, ciałem i środowiskiem społecznym. Wykazał, że w krajach zachodnich są one decydujące, właśnie w wyżej wymienionej kolejności. Jeśli więc założyć, że nasze życie to 100%, to suma tych 4 obszarów powinna dać właśnie 100%.

CZY ZAANGAŻOWANIE JEST ZGODNE Z TOBĄ

Przeanalizuj, któremu z tych obszarów poświęcasz najwięcej czasu:

  • na osiągnięcia? (pracę, poszerzanie wiedzy, hobby i rozwój zawodowy)
  • na zdrowie? (dieta, sen, ruch, higiena i pielęgnacja ciała, rozwój osobisty, medytacja itp.)
  • na relacje z innymi ludźmi? (opieka nad bliskimi, rozmowy z rodziną, przyjaciółmi i znajomymi, wspólne odpoczywanie, spotkania)
  • na budowanie sensu życia i dobrej przyszłości? (wiara, wyznawane  wartości, zaduma, działalność charytatywna itp. )

Nie próbuj określić wkładu czasu procentowo- gdyż jest to niemożliwe i tylko zaburza rzeczywisty rozkład. Poukładaj je po prostu w kolejności od najbardziej pochłaniającego czas do najmniej wymagającego czasu. Następnie zadaj sobie pytanie, czy taki rozkład Ci odpowiada? Czy na pewno chcesz poświęcać najwięcej czasu na dany, a nie inny obszar? Jeśli tak, brawo! Jeśli nie, już wiesz, że musisz więcej czasu skierować w inne działania.

PRIORYTETY DEKLARATYWNE

Problem z priorytetami bywa taki, że często się deklaruje, ale nie zawsze popiera faktycznym działaniem, wyborami. Ale sama deklaracja mówi, że CHCESZ aby coś stało się Twoim priorytetem. Możliwe, że kiedyś rzeczywiście nim było, jednak coś odciągnęło Cię od jego realizacji. Aby żyć w zgodzie z sobą, możesz wybrać jedno z dwóch rozwiązań. Możesz świadomie zrezygnować z pewnych zachowań i zaplanować działania, mające na celu przybliżyć Cię do priorytetów. Możesz też pogodzić się z faktem, że coś przestało być Twoim priorytetem i reralizować działania związane z nowym. W obu przypadkach należy postępować według niżej opisanego schematu.

SCHEMAT POSTĘPOWANIA

  1. AUTOANALIZA i ponowne określenie priorytetów.
  2. PRZESTAŃ szukać wymówki i MÓWIĆ “NIE MAM CZASU”. Jeśli w pierwszej kolejności zrobisz czynności zbliżające Cię do celu, może Ci zabraknąć czasu na mniej ważne rzeczy. Ale przecież to nie one są najważniejsze! Głodny lew nie powie, że nie ma czasu polować. Wszystko jest kwestią organizacji i uświadomienia sobie, gdzie ucieka nam czas, który moglibyśmy wykorzystać w słusznej sprawie.
  3. ZMIEŃ DZIAŁANIA I SPOSÓB DZIAŁANIA. Czasem będzie to wymagać od Ciebie mniejszych poświęceń. Np. zamiany leniwej soboty na plaży na leniwą sobotę na plaży z lekturą pozwalającąna rozwój w danej branży. Czasem poświęcenia będą większe- np. całkowita rezygnacja z leniwej soboty na plaży, by w pracowni rozwijać talent malarski. Jeśli jednak coś jest rzeczywistym priorytetem, nie będziesz tego żałować.
  4. PLANUJ. W przykładzie z lwem wydaje się, że dążenie powinno przyjść samo i nic nie stanie mu na przeszkodzie. Jednak większość obecnych priorytetów jest na poziomie mentalnym, dlatego sprawę komplikują dystraktory zewnętrze, niezależne od mentalności. Np. potrzeba pójscia do pracy, mimo że nie uważamy pracy za swój priorytet a obowiązek, może zagrażać realizacji priorytetów. Zwłaszcza, gdy chcemy szlfować warsztat pisarski, ale jeszcze nie zarabiamy pisaniem na utrzymanie.

SZTUKA REZYGNACJI

Najważniejszym punktem powyżeszego schematu jest:

5. Zdecyduj, z czego możesz zrezygnować. I ZREZYGNUJ. 

Doba ma tylko 24h, z których 8h poświecamy przeważnie na pracę, około 8 powinniśmy poświęcić na regenerację i sen. Pozostaje więc tylko 8 godzin, w których musimy zmieścić obowiązki domowe, społeczne i realizację własnych priorytetów. Często jednak marnujemy czas na rzeczy z pozoru tylko istotne lub na przejmowanie się. Zastanów się, czy musisz poświęcać pół godziny dziennie na stanie w korku do pracy. A może spod Twojego domu odjeżdza autobus, w którym dodatkowo będzie można poczytać książkę, podwójnie oszczędzając czas?  Zastanów się, czy musisz zgadzać się na czwarte spotkanie towarzyskie w tym tygodniu…A może jesteś wstanie zaplanować trzy razy w tygodniu takie spotkania, kolejne przekładając na nowy tydzień? Jeśli nie jesteś w stanie…może źle określasz swoje cele, bo ważniejsze jest dla Ciebie życie towarzyskie…?

NAWYKI ŻYWIENIOWE A PRIORYTETY

AUTOANALIZA. Aby wykorzystać to zagadnienie w odchudzaniu, musisz określić priorytety, które zachęcą do zmiany zachowań dietetycznych. Twoim priorytetem musi się stać zdrowie. Albo uroda, której warunkiem i środkiem do celu  też jest zdrowie.

PRZESTAŃ MÓWIĆ “NIE MAM CZASU” i nakładać na talerz “co popadnie”. Musisz znaleźć czas, aby zwiększać świadomość tego, które produkty spożywcze sprzyjają zdrowiu i urodzie, a które nie. Musisz znaleźć czas na zdrowe zakupy i poszukanie szybkich i prostych, ale smacznych przepisów.

ZMIEŃ DZIAŁANIA I SPOSÓB DIZAŁANIA. Zastanów się, które zachowania nie sprzyjają dążeniu do lepszej sylwetki i zapobiegaj im. Np. jeśli zajadasz nudę, nie trzymaj w szafkach słodyczy i przekąsek, za to zaopatrz się w świeże warzywa i owoce. Ich podjadanie najpewniej nie wyrządzi takiej szkody jak wysokokaloryczne produkty.

PLANUJ. Określ czas, kiedy będziesz się edukować w zakresie zdrowego odżywiania, kiedy będziesz robić zdrowe zakupy, kiedy przygotowywać posiłki. Bez takiego planu daleko nie dojdziesz. Co bowiem dadzą chęci ugotowania zdrowych posiłków, jeśli nie masz w domu zdrowych produktów?

ZREZYGNUJ. Są pordukty, z których muszisz zrezygnować. Są sytuacje zapalne, których musisz od dziś unikać, gdyż indukują w Tobie nieprawidłowe zachowania dietetyczne.

Z CZASEM ŁATWIEJ

Choć wydaje się, że wymaga to olbrzymiego wysiłku, w rzeczywistości z czasem jest łatwiej. Jeśli bowiem systematycznie trzymasz się schematu, powtarzając jego kolejne punkty raz za razem, z czasem wyrabia się nawyk. A jak już pisałam, nawyk jest odruchową czynnością wynikającą z przyzwyczajenia i w odróżnieniu od początkowego etapu, przychodzi wręcz  samoistnie. Oznacza to, że postępując według schematu z każdym priorytetem, z czasem umacniamy je i sprawiamy, że stają się naturalnym zachowaniem. Im szybciej zaczniesz, tym szybciej dojdziesz do tego momentu. Dlatego już dziś zrób głęboką analizę wszystkich pięciu punktów schematu i przejdź do działania!

 

 

[1] Uniwersalny słownik języka polskiego, red. Stanisław Dubisz i Elżbieta Sobol, Wydawnictwo Naukowe PWN.

[2] reg McKeown, Esencjalista, Warszawa 2018, MT Biznes Sp. z o.o.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *