HEALTH LIFESTYLE WYBORY ZDROWIE

CZY OSTRE PRZYPRAWY SĄ ZDROWE?

CZY OSTRE PRZYPRAWY SĄ ZDROWE?

Ostatnia podróż do Tajlandii sprawiła, że na nowo zakochałam się w pikantnych potrawach. Spór czy ostre przyprawy są zdrowe czy może szkodzą zdrowiu sprawia, że trudno jednoznacznie stwierdzić, która opinia jest bliższa prawdy. Postanowiłam przedstawić Wam, jak wygląda to w świetle najświeższych badań.

OSTRE PRZYPRAWY ZABIJAJĄ PATOGENY

Zacznijmy od pozytywnych aspektów. Otóż dowiedziono, że ostre przyprawy niszczą drobnoustroje, zwłaszcza bakterie [1, 2]. Często zawierają bowiem naturalnie antybiotyki (kto nie próbował kuracji czosnkiem…). Poprawa odporności nie ogranicza się jednak tylko do działania antybiotycznego. Zawierają sporo antyoksydantów[3] i witamin C i A, które wspierają układ immunologiczny. Ponadto podnoszą temperaturę ciała, podobnie do gorączki, która stanowi jeden z mechanizmów obrony organizmu przed drobnoustrojami. Wzmagają pocenie się, umożliwiając częściowe usunięcie toksyn wraz z potem tudzież ułatwiają oczyszczenie dróg oddechowych, rozrzedzając zalegającą w zatokach wydzielinę.

WIELOZADANIOWA KAPSAICYNA

Wiele osób sięga po m.in. kapsaicynę, o której mówi się, że wzmaga metabolizm. Rzeczywiście,  olejki eteryczne w ostrych przyprawach usprawniają procesy trawienne. Samo zjawisko termogenezy ( wspomniane podniesienie temperatury ciała) również wymaga zużycia dodatkowych kalorii i sprzyja utracie tkanki tłuszczowej[4]. Warto przy tym dodać, że kapsaicyna stymuluje produkcję endorfin, hormonów szczęścia, co dodatkowo może pomóc w walce z  jedzeniem emocjonalnym. Udowodniono też działanie przeciwbólowe kapsaicyny, w mechanizmie zwiększania aktywności mózgowego układu opioidowego[5].

PROTEKCYJNE DZIAŁANIE OSTRYCH PRZYPRAW NA UKŁAD KRĄŻENIA

Pikantne potrawy powodują rozszerzanie naczyń krwionośnych, a co za tym idzie, obniżenie ciśnienia krwi. Zmniejszają też stężenie cholesterolu i triglicerydów we krwi [6]. Oba te czynniki sprawiają, że działają protekcyjnie na układ krążeniowy i mogą być elementem profilaktyki schorzeń serca. Warto jednak pamiętać o drugiej stronie medalu, każącej wątpić czy ostre przyprawy są zdrowe. Przede wszystkim, ostre dodatki podrażniają błonę śluzową żołądka, nie są więc wskazane dla osób z wrzodami żołądka (choć same ich nie wywołują, a badania sugerują, że mogą zapobiegać powstawaniu wrzodów[7,8]).

KIEDY NIEWSKAZANE

Wystrzegać się ich powinny osoby z problemami trądzikowymi, gdyż stymulują pracę gruczołów łojowych i mogą wpływać na pogorszenie stanu skóry. Nie ma przeciwskazań do sięgania po pikantne przyprawy w trakcie ciąży, natomiast nie zaleca się podczas karmienia piersią. Częsty kontakt ostrego pożywienia  z kubkami smakowymi zmniejsza ich wrażliwość. Może to w konsekwencji  przyczyniać się do gorszego odczuwania smaków i spożywanie większych porcji, aby odczuć satysfakcję smakową.

CZY OSTRE PRZYPRAWY SĄ ZDROWE :ANTYKRAKOWE, CZY JEDNAK RAKOTWÓRCZE WŁAŚCIWOŚCI?

Pojawiły się podejrzenia, że w dużych stężeniach kapsaicyna może wykazywać działanie rakotwórcze. Doniesienia w tej kwestii są na razie sprzeczne. Jedne badania dowodzą, że kapsaicyna niszczy mitochondria komórek rakowych, prowadząc w ten sposób do ich apoptozy (śmierci). W takim przypadku wykazywałaby działanie antynowotworowe. Jednocześnie, zespoły badawcze Boda , Hwanga i Donga w testach laboratoryjnych pokazały efektr odwrotny. Według nich na wczesnym etapie prenowotworowym kapsaicyna może stanowić kancerogen raka skóry, ponieważ oddziałuje na receptory EGFR (receptory czynnika wzrostu naskórka). Receptory EGFR licznie występują w tkankach nowotworowych, a ich aktywacja pobudza wzrost komórek guza nowotworowego.  Uczestniczą też w migracji komórek i zwiększają ich przeżywalność. Za pronowotworowym efektem kapsaicyny przemawia też fakt, że alkaloid ten sprzyja stanowi zapalnemu.  W odpowiedzi na obecność stanu zapalnego wzrasta bowiem stężenie cyklooksygenazy indukowanej COX-2. Z kolei stan zapalny jest potwierdzonym czynnikiem ryzyka  nowotworzenia.

INNE BADANIA NA KORZYŚĆ OSTRYCH PRZYPRAW

Tymczasem opublikowane w czerwcu 2019 r. badania wykazują jednak wręcz przeciwny wpływ kapsaicyny, sugerując że hamuje ona migrację komórek nowotworowych. Na przykład  komórek nowotworowych pęcherza moczowego- poprzez hamowanie SIRT1 w celu zwiększenia acetylacji kortydyny i β kateniny[9]. Inne badanie przeglądowe również sugeruje antynowotworowy efekt kapsaicyny (przeciwdziałanie proliferacji, indukcja apoptozy i autofagii,  przeciwdziałanie angiogenezie i przerzutom). We wspomnianym badaniu podkreśla się , że doniesienia o działaniu proinwazyjnym i  roprzerzutowym wykazano jedynie w eksperymentach ze znacznie wygórowanymi stężeniami alkaloidu. Są to stężenia niemożliwe do przyjęcia z pożywieniem [10].

INNE SŁABE PUNKTY TEORII PRONOWOTWOROWEGO DZIAŁANIA KAPSAICYNY

To nie wszystko. Pozostałe testy świadczące na niekorzyść kapsaicyny  dotyczą zewnętrznego zastosowania skórnego[11], a mechanizmy zewnętrzne mogą znacznie odbiegać od przebiegających wewnątrz organizmu.(Pamiętajmy m.in., że w przewodzie pokarmowym obecne są liczne enzymy, oddziałujące z treścią pokarmową).

OPINIA DIETETYKA: CZY OSTRE PRZYPRAWY SĄ ZDROWE?

W moim odczuciu więcej udowodnionych, pozytywnych aspektów sugeruje pozytywną odpowiedź na pytanie, czy ostre przyprawy są zdrowe (przynajmniej zawierające kapsaicynę).  Mimo to,  również w tej kwestii, jestem zwolenniczką złotego środka i stwierdzenia, że wszystko jest dla ludzi, byle w umiarze. Spożycie kilku pikantnych potraw w ciągu tygodnia może przynieść korzyści zdrowotne i poza kilkoma omówionymi przypadkami jak najbardziej polecam.(Karmienie piersią, wrzody, cera trądzikowa, problemy jelitowe i żołądkowe)! Sama jestem zachwycona typowo tajską, pikantną zupą Tom Kha, której smak próbuję odtworzyć. Pikantności nadaję jej płatkami chilli*, które jak dla mnie mają smak głębszy od mielonej. Najświeższa wersja mojej interpretacji zupy Tom Kha znajdziecie pod tym linkiem.

 

*UWAGA! Post nie jest sponsorowany, a zamieszczanie przeze mnie linków to propozycje, z których sama na codzień korzystam i stanowią jedynie podpowiedź dla czytelnika.

 

ŹRÓDŁA:

[1] Muangkote S, Vichitsoonthonkul T, Srilaong V, Wongs-Aree C, Photchanachai S;  Influence of roasting on chemical profile, antioxidant and antibacterial activities of dried chili, Food Sci Biotechnol 2018 Oct 1;28(2):303-310.
[2] Oyedemi BO, Kotsia EM, Stapleton PD, Gibbons S.;Capsaicin and gingerol analogues inhibit the growth of efflux-multidrug resistant bacteria and R-plasmids conjugal transfer.;J Ethnopharmacol. 2019 Dec 5;245:111871
[3] Wang X, Yu L, Li F, Zhang G, Zhou W, Jiang X; Synthesis of amide derivatives containing capsaicin and their antioxidant and antibacterialactivities ;J Food Biochem. 2019 Dec;43(12):e13061.
[4] Lu M, Cao Y, Ho CT, Huang Q.; The enhanced anti-obesity effect and reduced gastric mucosa irritation of capsaicin-loaded nanoemulsions.; Food Funct. 2017 May 24;8(5):1803-1809.
[5] Lee JS, Kim SG, Kim HK, Baek SY, Kim CM;Acute effects of capsaicin on proopioimelanocortin mRNA levels in the arcuate nucleus of Sprague-Dawley rats.; Psychiatry Investig. 2012 Jun;9(2):187-90
[6] Márquez-Ibarra A, Huerta M, Villalpando-Hernández S, Ríos-Silva M, Díaz-Reval MI, Cruzblanca H, Mancilla E, Trujillo X.The Effects of Dietary Iron and Capsaicin on Hemoglobin, Blood Glucose, Insulin Tolerance, Cholesterol, and Triglycerides, in Healthy and Diabetic Wistar Rats.PLoS One. 2016 Apr 11;11(4):e0152625
[7] Lu M, Cao Y, Ho CT, Huang Q.; The enhanced anti-obesity effect and reduced gastric mucosa irritation of capsaicin-loaded nanoemulsions.; Food Funct. 2017 May 24;8(5):1803-1809. doi: 10.1039/c7fo00173h
[8] Satyanarayana MN.; Capsaicin and gastric ulcers.; Crit Rev Food Sci Nutr. 2006;46(4):275-328.
[9] Islam A, Yang YT, Wu WH, Chueh PJ, Lin MH.; Capsaicin attenuates cell migration via SIRT1 targeting and inhibition to enhance cortactin and β-catenin acetylation in bladder cancer cells.; Am J Cancer Res. 2019 Jun 1;9(6):1172-1182. eCollection 2019.
[10] Friedman JR, Richbart SD, Merritt JC, Brown KC, Denning KL, Tirona MT, Valentovic MA, Miles SL; Capsaicinoids:  Multiple effects on angiogenesis,  invasion  and  metastasis in human cancers;  Biomed Pharmacother. 2019 Oct;118:109317
[11] Bode AM, Dong Z.; The two faces of capsaicin.; Cancer Res. 2011 Apr 15;71(8):2809-14.

4 thoughts on “CZY OSTRE PRZYPRAWY SĄ ZDROWE?”

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *