LIFESTYLE ZDROWIE

ZGAGA- PRZYCZYNY I METODY ZWALCZANIA. ZGAGA A DIETA KETOGENICZNA

W wywiadach moich pacjentów niejednokrotnie znajduję informację o występującym problemie zgagi- zwłaszcza u tych, którzy borykają się z dość sporą nadwagą lub na własną rękę podejmują się diety ketogenicznej.

Zgaga to nieprzyjemne uczucie pieczenia na wysokości mostka. Nazywana też chorobą refluksową, wywoływana jest przez nadmiernie zakwaszony żołądek, którego treść może cofać się do przełyku w przypadk gdy ten nie jest dostatecznie zamknięty [1].

Skąd pewność, że cierpisz na zgagę? Rozpoznasz ją po takich objawach jak:

  • Pieczenie  w żołądku i/lub  w przełyku w okolicy zamostkowej
  • Mdłości
  • Wymioty
  • Powtarzalne skurcze żołądka
  • Utrudnione przełykanie[3].

Występowanie zgagi może być spowodowane wysokim naciskiem na żołądek wywieranym przez nadmierną tuszę lub zbyt obcisłe ubrania.
Innymi przyczynami są:

 

  • objadanie się (duża porcja powoduje duży nacisk na żołądek i przyczynia się do nadprodukcji kwasów żołądkowych)
  • omijanie głównych  posiłków (sprawia, że organizm przyzwyczajony do wydzielania o określonej porze kwasów, wydziela je mimo braku posiłku, w efekcie kwas nie jest neutralizowany przez treść żołądkową)
  • bardzo ostre potrawy ( co ciekawe, żadne badania nie  potwierdziły ich bezpośredniego wpływu, jednak większość badanych pacjentów zwykle wymienia ten czynnik.Warto więc indywidualnie przetestować ich wpływ na własny organizm.Pamiętaj przy tym, by w testowanej potrawie nie znalazły się wymienione poniżej produkty, gdyż błędnie możesz zinterpretować winowajcę).
  • wybrane leki
  • alkohol, który przyczynia się do objawów m.in. poprzez zwiększenie produkcji gastryny i zmniejszenie motoryki żołądka [6].
  • niektóre produkty, jak czekolada, kawa, herbata, surowa cebula, mleko i mięta.

Zaskakujące mogą wydawać się dwa ostatnie produkty– nie raz bowiem ktoś doradzał nam, by wypić szklankę mleka czy mięty właśnie na złagodzenie objawów zgagi! O ile mleko faktycznie daje chwilową ulgę, gdyż kwasy żołądkowe zaczynają z nim oddziaływać, to jednak obecne w mleku białka i wapń przyczyniają się do zwiększenia produkcji kwasów żołądkowych- po chwilowej więc uldze problem szybko wróci.

Mit mięty wziął się z kolei z faktu, że podaje się ją przy problemach trawiennych (na zaparcia, wzdęcia), wydawać by się więc mogło że rozwiązuje wszystkie problemy żołądkowe. Tymczasem  mięta poprawia trawienie m.in. poprzez stym

ulację produkcji kwasów żołądkowych, co nie jest wskazane przy zgadze[2]. Co prawda randomizowane badania nie potwierdziły bezpośredniego wpływu odstawie

nia mięty na poprawę stanu osób cierpiących na chorobę refluksową, profilaktycznie lepiej więc po nią nie sięgać.

Dawniej sądzono, że dieta obfitująca w tłuszcz może sprzyjać występowaniu zgagi.

 

Pocieszę jednak miłośników diety ketogenicznej- liczne badania negują lub wykazują jedynie nikły związek wysokiej zawartości tłuszczu w diecie z występowaniem choroby refluksowej[4]. Problem u osób zaczynających dietę ketogeniczną na własną rękę raczej wiązałabym z nieodpowiednim planowaniem posiłków (długie uczucie sytości sprawia, że rzadziej sięgają po jedzenie, a później nadrabiają większymi porcjami, dodatkowo zmiana pór posiłków sprawia, że organizm z przyzwyczajenia produkuje soki żołądkowe mimo braku pokarmu)

 

Najłatwiej jest nie leczyć, lecz w ogóle nie dopuścić do wystąpienia objawów. W tym celu:

  • nie wykonuj treningu bezpośrednio po jedzeniu, unikaj także skłonów i schylania się po posiłku
  • zrezygnuj z poposiłkowej drzemki- pozycja leżąca przyczynia się do nadmiernego nacisku na żołądek. Co więcej, wykazano związek z pozycją prawą boczną a zaostrzeniem objawów zgagi, dlatego lekarze zalecają unikać tej pozycji podczas snu[7].
  • zmniejsz porcje- i zadbaj o systematyczne odstępy między posiłkami- objadanie się na wieczór,spowodowane całodzienną głodówką sprawia, że duża porcja uciska na żołądek, a ten musi wykonać “podwójną robotę” podcza trawienia
  • zrezygnuj z obcisłych ubrań i bielizny
  • utrzymuj odpowiednią masę ciała- jeśli masz nadwagę, już dziś pomyśl o redukcji
  • rzuć palenie- również ono sprzyja refluksowi! Metaanaliza z 2004r. wykazała związek z czasem palenia a nasileniem objawów[5].
  • powoli i dokładnie przeżuwaj pokarm i nie popijaj jedzenia [4].

Profilaktyka jest ważna, jednak zdecydowanie nie pomoże gdy już jest za późno, tzn. podczas napadu zgagi. Same objawy można leczyć doraźnie na kilka sposobów.

Cztery najbardziej skuteczne doraźne metody, dzięki którym można szybko zwalczyć dolegliwości, przetestowane przez moich pacjentów, to:

1. Rroztwór sody oczyszczonej

Powoduje wyrównanie PH żołądka. Zaleca się rozpuszczenie 1 łyżeczki sody oczyszczonej w 1 szklance wody. Metoda NIE JEST odpowiednia dla osób z nadciśnieniem  i z tendencją do magazynowania wody w organiźmie[3].

2. Imbir

W postaci naparu lub startego kawałka w posiłku, zwalcza zgagę i towarzyszące jej mdłości. Niewskazany dla osób uczulonych na imbir.

3. Ocet jabłkowy 

Podobnie jak soda oczyszczona, reguluje PH żołądka. Warunkiem skuteczności jest odpowiednie rozcieńczenie i czas spożycia: 2 łyżki stołowe octu w 1/4 szklanki wody należy wypić ok. pół godziny przed posiłkiem. Zbyt stężony roztwór może nadmiernie rozrzedzić soki żołądkowe, powodując spowolnienie trawienia i zaleganie pokarmu w żołądku [4].

4. Rumianek 

Natomiast po posiłku poleca się wypić napar rumiankowy, również regulujący PH żołądka. Aby przygotować napar, należy zalać garść kwiatków rumianka gorącą wodą i odczekać min.3 minuty [2].Polecam po tym czasie  pozbyć się z naparu liści gdyż zbyt długo zaparzane sprawiają, że napar gorzknieje.

Oczywiście, w skrajnych przypadkach domowe sposoby mogą okazać się nieskuteczne i wówczas należy skorzystać z pomocy lekarza, który przepisze odpowiednie leki: zobojętniające PH lub inhibitory pompy protonowej.

W internecie można też znaleźć informację o zbawiennym wpływie soku z aloesu i soku z papai, jednak nie stosowałam ich u swoich pacjentów. Czy ktoś z Was stosował te metody? Koniecznie podzielcie się doświadczeniem w komentarzach!

[1] Stanisław J. Konturek: Gastroenterologia i hepatologia kliniczna. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2006. ISBN 83-200-3188-5.

[2]  Wiesław Gawryś: Słownik roślin zielnych. Kraków: Officina botanica, 2008

[3] Tadataka Yamada: Postępy w gastroenterologii. Wydawnictwo Czelej, 2010, s. 90-98. ISBN 978-83-7563-067-1.

[4] T. Kaltenbach, S. Crockett, LB. Gerson. Are lifestyle measures effective in patients wit h gastroesophageal reflux disease? An evidence-based approach.. „Arch Intern Med”. 166 (9), s. 965-71, May 2006

 

[5]. Nilsson  MJohnsen RYe WHveem  KLagergren J Lifestyle related risk factors in the aetiology of gastro-oesophageal reflux.  Gut 2004;531730- 1735

[6] Bujanda  L The effects of alcohol consumption upon the gastrointestinal tract.  Am J Gastroenterol 2000

[7]van Herwaarden  MAKatzka DASmout AJSamsom  MGideon MCastell DO Effect of different recumbent positions on postprandial gastroesophageal reflux in normal subjects.  Am J Gastroenterol 2000

 

 

 

2 thoughts on “ZGAGA- PRZYCZYNY I METODY ZWALCZANIA. ZGAGA A DIETA KETOGENICZNA”

  1. Zmagam się ze zgaga chyba z 15lat ciągle na ipp. Zacząłem drążyć temat i… Na zgage można dodatkowo brać
    migdały
    Sezam
    czasem wystarczy wypić wodę
    lub, może niedorzecznie… Poćwiczyć mudry
    od 7 tyg jestem bez leków. Biorę to co napisałem, albo ocet, albo sodę jak jest źle bardzo. Oczywiście dieta.
    No i pić w ciągu dnia dużo wody lub wody że szczypta soli Kłodawskiej.
    Szukam czegoś co mi zamknie żołądek ale nie wiem ile czasu na to potrzebne.
    Zdrówka!

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *